poniedziałek, 30 maja 2016

Słownictwo związane z radiem i telewizją, j. niemiecki

RADIO -
TELEWIZJA
- RADIO - FERNSEHEN -
PRASA
- PRESSE -
radiostacja
audycja radiowa
słuchacz
kanał telewizyjny
program telewizyjny
telewidz
PROGRAM
serial telewizyjny
film telewizyjny
kreskówka
teledysk
teleturniej
wywiad
reportaż
wiadomości
prognoza pogody
reklama
der Sender /-
die Radiosendung /-en
der Zuhörer /-
der Fernsehkanal /-(ä)e
das Fernsehprogramm /-e
der Zuschauer /-
DAS PROGRAMM /-E
die Fernsehserie /-n
der Fernsehfilm /-e
der Trickfilm /-e
der Videoclip /-s
das Fernsehquiz /-
das Interview /-s
die Reportage /-n
die Nachrichten
die Wettervorhersage /-n
die Werbung /-en
GAZETA
gazeta brukowa
czasopismo
gazeta codzienna
tygodnik
miesięcznik
czytelnik
prenumerata
ZAWARTOŚĆ GAZETY
artykuł
recenzja
ogłoszenie
nekrolog
horoskop
krzyżówka
DIE ZEITUNG /-EN
das Boulevardblatt /-(ä)er
die Zeitschrift /-en
die Tageszeitung /-en
das Wochenblatt /-(ä)er
die Monatsschrift /-en
der Leser /-
das Abonnement /-s
DER ZEITUNGSINHALT
der Zeitungsartikel /-
die Rezension /-en
die Zeitungsannonce /-n
die Todesanzeige /-n
das Horoskop /-e
das Kreuzworträtsel /-
1.

czwartek, 26 maja 2016

rodzajniki określone i nieokreślone, j. niemiecki

Rodzajniki - określony i nieokreślony

Większość rzeczowników w języku niemieckim poprzedzona jest słówkiem, zwanym rodzajnikiem.Rodzajników nie tłumaczy sie na język polski.

Istnieją dwa typy rodzajników:


- rodzajnik nieokreślony - der unbestimmte Artikel
- rodzajnik określony - der bestimmte Artikel


Wyróżniamy następujące rodzajniki określone:

der – dla rodzaju męskiego,
die – dla rodzaju żeńskiego oraz liczby mnogiej,
das – dla rodzaju nijakiego.

Rodzaj rzeczowników w języku niemieckim nie zawsze zgadza się z rodzajem rzeczowników w języku polskim:

Singular - liczba pojedyńcza                               Plural - liczba mnoga
Der Mann ist alt.                                                Die  Männer  sind alt
Die Frau ist schön.                                            Die Frauen sind schön.
Das Kind ist klein.                                             Die Kinder sind klein.

Rodzajnik określony w języku niemieckim używany jest między innymi: gdy rozmówca wie o kogo lub o co nam chodzi, na przykład:

Ich kann das Buch nicht finden. – Nie mogę znależć (tej) ksiàżki.
jeżli w poprzednim zdaniu była już mowa o danej rzeczy lub osobie, na przykład:
Ich kaufe ein Haus.– Kupuję dom
Das Haus ist klein und gemütlich. -. (Ten) dom jest mały i przytulny.

przed nazwami mórz, jezior, rzek, gór i łańuchów górskich, na przykład:
die Ostsee – Morze Bałtyckie, der Bodensee – Jezioro Bodeńskie, die Oder – Odra, die Alpen – Alpy.

Rodzajnik nieokreślony - Der unbestimmte Artikel
ein,eine,ein,  - stosuje się z rzeczownikami oznaczającymi osoby lub rzeczy, które nie są nam bliżej znane lub o których mówimy po raz pierwszy, np.: Das ist ein Junge. to jest pewien chłopak, bliżej nam nie znany,mówimy o nim po raz pierwszy.

Rodzajnik  nieokreślony ma tylko liczbę pojedyńczą.
Rzeczownik, który w liczbie pojedyńczej występuje z rodzajnikiem nieokreślonym, w liczbie mnogiej występuje bez rodzajnika.
Rodzajnika nieokreślonego nie tłumaczy się na język polski.

Singular - liczba pojedyńcza                              Plural - liczba mnoga
Das ist ein Mann.                                                   Das sind Männer 
Das ist eine Frau.                                                   Das sind Frauen 
Das ist ein Kind                                                      Das sind Kinder

Rodzajników w zasadzie nie stosuje się :
- przed imionami własnymi,
- przed wyrazami Herr i Frau w połączeniu z nazwiskami,
- jeżeli orzecznik oznacza zajęcie lub zawód
- przed rzeczownikami poprzedzonymi przysłówkiem viel -dużo, wenig- mało
- przed rzeczownikami w połączeniu z zaimkami


 derNazwy przypadków w języku niemieckim są rodzaju męskiego

liczba mnoga, j. niemiecki

Rzeczownik - liczba mnoga


das Buch - die Bücher
der Kunde - die Kunden                                                          
die Frau - die Frauen
das Fenster - die Fenster der Bus - die Busse 
der Berg - die Berge 
die Tochter - die Töchter 
das Bild - die Bilder 
die Wand - die Wände 
die Straße - die Straßen 
der Tag - die Tage 
das Glas - die Gläser 
das Plakat - die Plakate 
der Brüder - die Brüder                                                  Mam trzech braci.  Ich habe drei Brüder.
das Zimmer - die Zimmer 
die Hand - die Hände
das Mädchen - die Mädchen 
die Stunde - die Stunden 
der Beamte - die Beamten 
der Schuh - die Schuhe
  

                                                                            Dzieci lubią zwierzęta.   Kinder mögen Tiere. 

                                                                            Pan Müller ma dwa koty.  Herr Müller hat zwei Katzen.
                                                                            Jem jajka i pomidory.    Ich esse Eier und Tomaten.  

                                                                            Kupuję kwiaty i prezenty.  Ich kaufe Blumen und Geschenke.
                                                                            Widzę dwóch mężczyzn i dwie kobiety.  Ich sehe zwei Männer und zwei Frauen.

czasowniki posiłkowe, j. niemiecki

Czasowniki posiłkowe


Czasowniki  - sein (być),  werden (stawać się) i  haben (mieć) to tzw. czasowniki posiłkowe  w złożonych czasach przeszłch i przyszłch , jak na przykład w zdaniu:

Ich habe das Buch gelesen. – Przeczytałem książkę.

Er ist in Warschau geboren. - On urodził się w Warszawie.    

Poniżej podaję wzór ich odmiany w czasie terażniejszym:

                                  sein        być                          werden stawać się                                  haben mieć
ja -                                      ich bin                                             ich werde                                                      ich habe
ty -                                      du bist                                            du wirst                                                         du hast
on -                                     er ist                                               er wird                                                           er hat
ona -                                   sie ist                                              sie wird                                                         sie hat
ono -                                   es ist                                               es wird                                                          es hat
my -                                    wir sind                                          wir werden                                                     wir haben
wy -                                    ihr seid                                            ihr werdet                                                      ihr habt
oni / one -                            sie sind                                           sie werden                                                     sie haben
Pan / Pani
Państwo -                            Sie sind                                          Sie werden                                                     Sie haben

   
 Ich habe heute Geburtstag .- Mam dzisiaj urodziny .
Sie hat schnupfen. -  Ona ma katar .
Er ist in Warschau geboren. - On urodził się w Warszawie

czasowniki zwrotne, j. niemiecki

Czasowniki zwrotne

sich waschen - myć się
sich kämmen - czesać się
sich rasieren - golić się
sich fühlen - czuć się
sich freuen - cieszyć się
sich treffen - spotykać się
sich unterhalten - rozmawiać
sich befinden - znajdować się
sich beeilen - spieszyć się
sich anziehn - ubierać się
sich vorstellen - przedstawić się

spójniki w j. niemieckim

Spójniki

Spójniki łączą ze sobą zdania lub części zdania.

1. Spójniki wymagające szyku prostego ( podmiot + orzeczenie).
und - i,a
denn - ponieważ
oder - albo,lub,czy
doch - jednak
aber - ale
sondern - lecz

2. Spójniki wymagające szyku przestawnego ( orzeczenie +podmiot)
    dann - potem, następnie
    sonst - inaczej, w przeciwnym razie
    trotzdem - mimi to
    deshalb/darum/deswegen - dlatego

3. Spójniki w zdaniach pobocznych, gdzie podmiot występuje bezpośrednio po spójniku,
    a orzeczenie przniesione jest na koniec zdania.
   dass - że
   weil - ponieważ
   da - ponieważ
   damit - żeby, ażeby
   wenn - jeśli, jeżeli
   wenn - kiedy, gdy
   obwohl - chociaż
   als - kiedy,gdy - czynność jednorazowa w przeszłości

zaimki pytające, j. niemiecki

Zaimki pytające

Do zaimków pytających należą :
wer? - kto?
was- co?
welcher? - który?
was für ein? - jaki?.

Zaimki wer i was odmieniają się jedynie w liczbie pojedynczej. 
Wer odnosi się do osób, w pozostałych przypadkach używamy zaimka was.

Mianownik  Nominativ (kto?) wer? (co?) was?

Dopelniacz  Genitiv (czyj?) wessen?
Celownik  Dativ (komu?/czemu?) wem?
Biernik Akkusativ (kogo?) wen ? (co?) was?

Ważne jest, aby rozróżniać kiedy należy użyć zaimka pytającego welcher (który?), 
 a kiedy was für ein (jaki?).
- welcher - który? używamy, kiedy pytamy o coś lub kogoś, co widzimy. - Przyjmuje on naturalnie różne formy w zależności od liczby, rodzaju i przypadku – odmienia się jak rodzajnik określony. 
was für ein zastosujemy w pytaniu o rzecz bądź osobę nieznaną.

Welches Auto wollen Sie kaufen? – Który samochód chce pan kupić?

Ich will den gelben Kombi kaufen. – Chcę kupić ten żółty samochód kombi.
Was für ein Auto wollen Sie kaufen? – Jaki samochód chce pan kupić?
Ich will einen Kombi kaufen. – Chciałbym kupić jakiś samochód kombi.

W odpowiedzi na pytanie zaczynające się od welches / welcher / welche, używamy rodzajnika określonego, ponieważ dokładnie wiadomo, o jaką rzecz chodzi. 

W przypadku odpowiedzi na zdanie pytające z użyciem zaimka was für ein / was für eine pojawia się zaimek nieokreśony, bowiem mówimy o nieznanym bądż bliżej niesprecyzowanym obiekcie.