Zaimek wskazujący w języku niemieckim

Zaimek wskazujący - Das Demonstrativpronomen

Zaimki wskazujące dokładniej niż rodzajnik określony wskazują na osobę lub rzecz i w trakcie mówienia są silniej akcentowane. Zajmują one miejsce rodzajnika określonego i odmieniają się jak on.

dieser (ten), diese (ta), dieses (to), diese (ci)

SINGULAR				PLURAL
	MASKULINUM	FEMININUM	NEUTRUM
NOM.	dieser Hund	diese Tasche	dieses Kind	diese Kinder
GEN.	dieses Hundes	dieser Tasche	dieses Kindes	dieser Kinder
DAT.	diesem Hund	dieser Tasche	diesem Kind	diesen Kindern
AKK.	diesen Hund	diese Tasche	dieses Kind	diese Kinder

Przykłady użycia zaimka wskazującego

Dieser Mann heißt Aleks. (Ten człowiek nazywa się Aleks.)

Diese Frau ist meine Mutter. (Ta kobieta jest moją mamą.)

Diese Leute haben Zeit. (Ci ludzie mają czas.)

Dieser Hund ist meiner. (Ten pies jest mój.)

Ich kenne diesen Jungen. (Znam tego chłopca.)

Dieses Flugzeug ist kaputt. (Ten samolot jest popsuty.)

Dieser Kuli ist deiner. (Ten długopis jest twój.)  

Zaimki nieokreślone w języku niemieckim

Zaimki nieokreślone - Indefinitpronomen

Zaimki nieokreślone wskazują, że osoby lub rzeczy są nieokreślone, nieznane lub mało znane.

Wyróżniamy następujące zaimki nieokreślone:

1) man
Zaimek „man” występuje w przypadku, gdy nie znamy dokładnie wykonawcy czynności, czyli do określenia podmiotu oznaczającego osobę bliżej nieznaną. W języku polskim powiemy: dzieje się, zapomina się.

Zaimek ten występuje jedynie w zdaniach w stronie czynnej i wymaga formy czasownika w 3 os. l.p.

Hier spricht man Deutsch. (Tu się mówi po niemiecku.)
Hier kann man nicht parken. (Tu nie można parkować.)
Man spricht hier laut. (Tutaj mówi się głośno.)

Zaimek „man” występuje w niemieckim często również z czasownikami modalnymi. (können - moć, sollen - mieć powinność, mögen - lubić, wollen - chcieć, dürfen - mieć pozwolenie, müssen - musieć)

Darf man hier rauchen? (Wolno tu palić?)
Man soll viel lernen. (Powinno się dużo uczyć.)


2) jemand
„Jemand” oznacza „ktoś”. Zaimka tego używamy tylko w liczbie pojedynczej.

Jemand macht die Tür auf. (Ktoś otwiera drzwi.)
Jemand bittet um Hilfe. (Ktoś prosi o pomoc.)

NOM.	JEMAND
GEN.	JEMANDES
DAT.	JEMAND(EM)
AKK.	JEMAND(EN)

3) niemand
Niemand oznacza „nikt”. Zaimka tego używamy tylko w liczbie pojedynczej.

NOM.	JEMAND
GEN.	JEMANDES
DAT.	JEMAND(EM)
AKK.	JEMAND(EN)

Niemand isst das. (Nikt tego nie je.)
Niemand lernt. (Nikt się nie uczy.)
Niemad freut sich. (Nikt się nie cieszy.)


4) etwas - coś
Ich will etwas essen (Chcę coś zjeść.)
Er sagt etwas (On coś mówi.)
Etwas ist kaputt. (Coś jest zniszczone.)


5) nichts - nic
Ich sehe nichts. (Nic nie widzę.)
Ich kann nichts sagen. (Nic nie mogę powiedzieć.)
Es gibt nichts zu essen. (Nie ma nic do jedzenia.)


6) jeder, jede, jedes - każdy, każda, każde
alle - wszyscy

SINGULAR				PLURAL
	MASKULINUM	FEMININUM	NEUTRUM
NOM.	jeder	jede	jedes	alle
GEN.	jedes	jeder	jedes	aller
DAT.	jedem	jeder	jedem	allen
AKK.	jeden	jede	jedes	alle

Jeder lernt gut. (Każdy się dobrze uczy.)
Sie liebt jeden. (Ona każdego kocha.)
Wir helfen jedem. (My pomagamy każdemu.)


7) Inne zaimki
viel, viele - wielu, wiele
wenige - kilku, nieliczni
ein wenig / ein bisschen - trochę, troszeczkę
mehrere - liczni, dużo
einzelne - pojedyncze, poszczególne
einige - kilka, kilku
andere - inni, drudzy  

Odmiana zaimka nieokreślonego kein

Zaimek „kein” odmienia się w liczbie pojedynczej tak, jak rodzajnik nieokreślony, a w liczbie mnogiej, tak jak rodzajnik określony.

Rodzaj męski
der Tisch - stół

NOM.	kein Tisch
GEN.	keines Tisches
DAT.	keinem Tisch
AKK.	keinen Tisch

Rodzaj żeński
die Katze - kot

NOM.	keine Katze
GEN.	keiner Katze
DAT.	keiner Katze
AKK.	keine Katze

Rodzaj nijaki
das Kind - dziecko

NOM.	kein Kind
GEN.	keines Kindes
DAT.	keinem Kind
AKK.	kein Kind

Ich habe keine Schwester.
(Nie mam siostry.)

Du hast keinen Bruder.
(Nie masz brata.)

Anna bekommt keinen Hund.
(Anna nie dostanie psa.)

Ich habe keinen Komputer.
(Nie mam komputera.)

Er braucht kein Fahrrad.
(On nie potrzebuje roweru.)

Ich habe keine Ahnung.
(Nie mam pojęcia.)

Er versteht kein Wort.
(On nie rozumie żadnego słowa.)  

Pytanie za pomocą zaimka pytającego w języku niemieckim

Najczęstszą formą pytań w języku niemieckim to pytanie z zaimkiem pytającym. W tego typu pytaniach forma osobowa czasownika znajduje się zawsze na drugim miejscu, tak jak w zdaniu oznajmującym.

Najważniejsze zaimki pytające w języku niemieckim:

Was? - co?

Wer? - kto?

Wo? - gdzie?

Wie? - jak?

Wann? - kiedy?

Woher? - skąd?

Wohin? - dokąd?

Wem? - komu?

Wie lange? - jak długo?

Wie viel? - jak dużo?

Warum? - dlaczego?

Wozu? - po co?

Zu welchem Zweck? - w jakim celu?

Wessen? - czyj, czyja, czyje?

Was ist los? - Co się dzieje?

Wer ist das? - Kto to jest?

Wo wohnst du? - Gdzie mieszkasz?

Wie alt bist du? - Ile masz lat?

Wann hast du das gemacht? - Kiedy to zrobiłeś?

Woher kommst du? - Skąd pochodzisz?

Wohin fährst du? - Dokąd jedziesz?

Wem hilfst du? - Komu pomagasz?

Wie lange lernst du? - Jak długo się uczysz?

Wie viel kostet das? - Jak dużo (ile) to kosztuje?

Wozu gehst du dort? - Po co tam idziesz?

Zu welchem Zweck klaust du? - W jakim celu kradniesz?

Wessen Buch ist das? - Czyja to jest książka?

Was kostet dieses Buch? (Ile kosztuje ta książka?)

Wer ist der klügste? (Kto jest najmądrzejszy?)

Wie lange dauert die Reise? (Jak długo trwa podróż?)

Wohin fahren wir? (Dokąd jedziemy?)

Wo befindet sich die Post? (Gdzie znajduje się poczta?)

Warum lügst du? (Dlaczego kłamiesz?)

Wem gabst du das? (Komu to dałeś?)  

Zaimek pytający z przyimkiem

Zaimek pytający z przyimkiem w języku niemieckim
1. W języku niemieckim można również utworzyć pytanie gdzie na pierwszym miejscu stoi połączenie zaimka pytającego z przyimkiem.
2. Użycie zaimka pytającego z przyimkiem w języku niemieckim dla osób:
(przyimek) + (zaimek pytający) + (reszta zdania)
Przykład użycia w zdaniu niemieckim: Für wen ist diese Schokolode? (Dla kogo jest ta czekolada?)
3. Użycie zaimka pytającego z przyimkiem w języku niemieckim dla osób:
(przyimek) + (zaimek pytający) + (reszta zdania)
Przykład użycia w zdaniu niemieckim:Woran arbeitest du? (Nad czym pracujesz?)
4. Zasady tworzenia pytań w języku niemieckim
Istnieją dwie istotne sprawy, o których należy pamiętać tworząc pytania w ten sposób:
1. należy znać przyimki łączące się z danymi przypadkami: z Akkusativem łączą się: durch, für, ohne, gegen, um, entlang. Z Dativem łączą się: aus, bei, gegenüber, mit, nach, seit, von, zu.
Niezbędna jest także znajomość rekcji.
2. należy pamiętać o tym, że jeżeli pytamy o rzecz i przyimek, który stosujemy rozpoczyna się od samogłoski to pomiędzy zaimek wo a przyimek należy wstawić spółgłoskę „r”, np.: worüber, woran, worauf,
5. Kilka prostych przykładów zastosowania pytań z połaczeniem zaimka pytającego i przyimka w języku niemieckim:
a) Woran denkst du? (o czym myślisz?)
b) Worüber sprechen sie? (o czym oni rozmawiają?)
c) Mit wem gehst du ins Kino? (z kim idziesz do kina?)
d) Bei wem übernachtetest du? (u kogo nocowałeś?)

Przysłówki zaimkowe w języku niemieckim

W języku niemieckim można utworzyć przysłówki zaimkowe przez połączenie tematów zaimków „da(r)-”, „wo(r)-”, „hier-” z przyimkiem. Wtedy będą się one odnosić do rzeczy: daran, davon, damit, wozu?, wobei?, worum?

W stosunku to osób używa się zaimków osobowych z odpowiednimi przyimkami. Istotna jest tu rekcja czasownika oraz to, z jakim przypadkiem łączą się konkretne przyimki: mit wem? bei wem?, von wem?.

Za pomocą przysłówków zaimkowych tworzymy np. pytania:

Für wen ist diese Schokolode? (Dla kogo jest ta czekolada?)

Wofür interessierst du dich? (Czym się interesujesz?)

An wen denkst du? (O kim myślisz?)

Worüber freut er sich? (Z czego on się cieszy?)


Jeśli temat zaimka kończy się samogłoską a przyimek zaczyna się samogłoską wtedy dodajemy w środku „-r”: worüber?, woran?, worin?, daran, darüber.

Woran denkst du? (O czym myślisz?)

Worum geht es dir? (O co Ci chodzi?)

Ich denke daran, wer zu meinem Geburtstag kommt? (Myślę o tym, kto przyjdzie na moje urodziny.)

Er hat damit nicht gerechnet. (On się z tym nie liczył.)  

Zaimki wskazujące der, die, das

Zaimki wskazujące der, die, das w języku niemieckim:

„Der”, „die”, „das”, „die”, czyli „ten”, „ta”, „to”, „ci” są zaimkami wskazującymi.

Zastosowanie zaimków wskazujących der, die, das w języku niemieckim

W języku niemieckim zaimki wskazujące der, die, das, die (ten, ta, to, ci) można stosować zamiast zaimków osobowych. Zaimki wskazujące odnoszą się do osób i rzeczy wspomnianych we wcześniejszym zdaniu. Mają taką samą odmianę jak zaimki względne z wyjątkiem dopełniacza liczby mnogiej (derer).

Odmiana zaimków wskazujących der, die, das w języku niemieckim

SINGULAR				PLURAL
	MASKULINUM	FEMININUM	NEUTRUM
NOM.	DER	DIE	DAS	DIE
GEN.	DESSEN	DEREN	DESEN	DERER
DAT.	DEM	DER	DEM	DENEN
AKK.	DEN	DIE	DAS	DIE

Ich habe eine Tasche gekauft. Die ist echt super!
(Kupiłam torebkę. Ona jest naprawdę świetna!)

Das ist schwer für dich. Ich bin mir dessen bewusst.
(To jest trudne dla Ciebie. Jestem tego świadom.)

Den merke ich mir.
(Tego sobie zapamiętam.)